Asgari ücrette 25 yılın tablosu Mahfi Eğilmez’den analiz
Mahfi Eğilmez, 2000 ve 2025 asgari ücret karşılaştırmasında ücret düzeyinden çok asgari ücretli çalışanların artan payına dikkat çekti.

Asgari ücret 25 yılda nasıl değişti
İktisatçı Mahfi Eğilmez, “2000 ve 2025 Asgari Ücret Karşılaştırması” başlıklı çalışmasında Türkiye’de asgari ücretin son 25 yıldaki seyrini dolar bazında ele aldı. Eğilmez, değerlendirmede yalnızca ücret artışlarının değil, asgari ücretle çalışanların ekonomideki payının da izlenmesi gereken temel unsur olduğuna işaret etti. Bu çerçevede sürecin, gelir–gider dengesi açısından nasıl şekillendiği takip ediliyor.
Eğilmez, bazı değerlendirmelerde bugünkü asgari ücretin 2000 yılına kıyasla dolar bazında daha yüksek olduğunun vurgulandığını hatırlattı. Ancak bu yaklaşımın tek başına yeterli olmadığını belirterek, yalnızca iki yılın ücret düzeyine bakılarak sağlıklı bir sonuca ulaşılamayacağını ifade etti.
Giderler hesaba katılmadan tablo tamamlanmıyor
Karşılaştırmanın anlamlı olabilmesi için asgari ücretli bir ailenin temel giderlerinin de dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Eğilmez, 2000 yılına ilişkin sınırlı veriler nedeniyle çalışmada yapay zekâ destekli hesaplamalardan yararlandığını belirtti. Türk lirası bazlı analizlerin yüksek enflasyon ve kur etkisi nedeniyle yanıltıcı olabileceğini kaydeden Eğilmez, bu nedenle hesaplamaların dolar üzerinden yapıldığını aktardı.
Çalışmada, üç kişilik çekirdek bir ailenin yalnızca zorunlu harcamalarının dikkate alındığı belirtildi. Bu varsayımda, tatil, dışarıda yemek, sağlık, eğitim ve giyim gibi harcamalara yer verilmediği ifade edildi.
Gıda ve konut giderlerinin etkisi
Elde edilen bulgulara göre asgari ücret, dolar bazında 2025 yılında 2000 yılına kıyasla daha yüksek seviyede bulunuyor. Eğilmez, kişi başına gelirle yapılan kıyaslamada bu artışın daha belirgin hale geldiğini aktardı. Buna karşılık, aynı dönemde asgari giderlerin de önemli ölçüde yükseldiği vurgulandı.
Gıda harcamalarına erişimin 2000 yılındaki asgari ücretle daha kolay göründüğünü belirten Eğilmez, konut giderlerinin ise her iki dönemde de temel sorun olmaya devam ettiğine dikkat çekti. Tek bir asgari ücretle geçinmenin mümkün olmadığına işaret eden Eğilmez, bu durumun aileleri ikinci bir gelir, dış destek veya borçlanma seçeneklerine yönelttiğini kaydetti.
Yapısal sorun olarak asgari ücretli çalışan oranı
Mahfi Eğilmez’e göre asgari ücretin dolar bazında artmış olması, asgari ücretli hanelerin refahının yükseldiği anlamına gelmiyor. Giderler dikkate alındığında, hem 2000 hem de 2025 yılında asgari ücretin asgari harcamaları karşılamaya yetmediği görülüyor.
Eğilmez, asıl yapısal sorunun çalışanların giderek daha büyük bir bölümünün asgari ücret düzeyinde gelir elde etmesi olduğunu vurguladı. Bu durumun, orta sınıfın zaman içinde düşük gelirli bir kesime dönüşümünü ortaya koyduğunu ifade etti.

