Caracas’ta Maduro sonrası yönetim belirsizliği
Caracas’ta Maduro’nun yakalanmasının ardından yönetimin kimde olacağına ilişkin belirsizlik sürüyor. Anayasal süreç, iktidar açıklamaları ve sivil-asker dengesi yakından izleniyor.

ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalamasının ardından Caracas’ta yönetimin kim tarafından sürdürüleceğine ilişkin belirsizlik öne çıktı. Sürecin, anayasal hükümler, iktidar içi güç dengeleri ve güvenlik aygıtlarının tutumu çerçevesinde nasıl ilerleyeceği izleniyor.
Rodriguez’den sert açıklama
Venezuela Başkan Yardımcısı Delcy Rodríguez, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, ülkede seferberlik kararının yürürlüğe girdiğini ve Maduro’nun tek meşru lider olduğunu söyledi. Rodríguez, “Eğer Venezuela halkı ve bu ülke hakkında çok net bir şey varsa, o da asla tekrar köle olmayacağımızdır. Venezuela’nın tek başkanı var; bu ülkenin tek başkanı Nicolás Maduro Moro’dur” ifadelerini kullandı.
Rodríguez ayrıca Maduro’nun serbest bırakılması çağrısında bulunarak ülkede durumun sakin olduğunu ve bu sükûnetin korunacağını belirtti.
Anayasal süreç ve çelişkili mesajlar
ABD Başkanı Donald Trump, Maduro’nun tutuklanmasının ardından Delcy Rodríguez’in yemin ettiğini ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüştüğünü açıkladı. Venezuela Anayasası’na göre devlet başkanının yokluğunda başkan yardımcısının geçici olarak görevi devralması öngörülüyor. Ülkenin en yüksek mahkemesi de Cumartesi gecesi Rodríguez’in geçici başkanlık görevini üstlenmesine hükmetti.
Ancak bu açıklamalardan kısa süre sonra Rodríguez, Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodríguez, İçişleri Bakanı Diosdado Cabello ve Savunma Bakanı Vladimir Padrino López ile birlikte kamuoyunun karşısına çıkarak Maduro’nun görevde kalmaya devam ettiğini vurguladı. Bu ortak açıklama, iktidar çevresinin şimdilik birlikte hareket ettiğine işaret etti.
Muhalefet ve dış aktörlerin tutumu
Trump, Maduro’nun en güçlü rakiplerinden biri olarak görülen muhalefet lideri ve Nobel ödüllü María Corina Machado ile iş birliği ihtimalini reddetti. Machado’nun 2024 seçimlerine katılımının engellenmesinin ardından uluslararası gözlemciler, muhalefetin desteklediği adayın oyları açık farkla kazandığını belirtmişti.
ABD yönetimi, Maduro’nun yakalanmasının ardından Venezuela’da izlenecek siyasi yol haritasına ilişkin ayrıntılı bir çerçeve paylaşmadı. Açıklamalar, geçiş sürecine dair kararların ilerleyen aşamalarda şekilleneceğine işaret ediyor.
Sivil-asker güç dengesi
Uzmanlara göre Venezuela’da gerçek güç, uzun süredir sınırlı sayıda üst düzey sivil ve askeri yetkilinin oluşturduğu bir yapı içinde bulunuyor. Delcy Rodríguez ve Jorge Rodríguez sivil kanadı temsil ederken, Diosdado Cabello ve Vladimir Padrino López askeri kanadın öne çıkan isimleri olarak değerlendiriliyor.
Analistler, bu yapı nedeniyle yalnızca Maduro’nun devre dışı bırakılmasının yönetimde köklü bir değişim için yeterli olmayabileceğini belirtiyor. Mevcut sistemin, güvenlik kurumları ve sadakat ağlarıyla desteklenen çok katmanlı bir yapıya sahip olduğu ifade ediliyor.
Güvenlik aygıtları ve askeri yapı
Birleşmiş Milletler, Venezuela’nın sivil ve askeri istihbarat kurumları SEBIN ve DGCIM’in muhalefete yönelik ağır ihlallerde bulunduğunu raporladı. Eski tutuklular, bu kurumların gizli gözaltı merkezlerinde işkence ve kötü muamele uygulandığını aktardı.
Venezuela ordusunda yaklaşık 2 bin general ve amiral bulunduğu, kıdemli subayların gıda dağıtımı, ham maddeler ve devlet petrol şirketi PDVSA gibi stratejik alanlarda etkili olduğu belirtiliyor. Bazı askeri birliklerin, aynı zamanda kaçakçılık güzergâhlarının bulunduğu bölgelerde konuşlu olduğu ifade ediliyor.
Olası senaryolar yakından takip ediliyor
Maduro’nun yakalanmasının ardından bazı eski ve görevdeki askeri yetkililerin ABD ile temas kurduğu iddiaları gündeme gelirken, Cabello’ya yakın kaynaklar böyle bir sürece mesafeli durulduğunu aktarıyor. Caracas’ta yönetimin geleceği, sivil ve askeri güç odaklarının tutumuna bağlı olarak belirsizliğini koruyor.
reuters


