Dodo kuşu geri dönüyor: Bilim 5 yıl verdi
Colossal Biosciences, soyu tükenmiş dodo kuşunun 5 ila 7 yıl içinde hayata dönebileceğini açıkladı. Genetik mühendisliğinde tarihi bir eşik daha aşıldı.

Dodo kuşu geri mi dönüyor? Colossal, genetik bilimde yeni bir çığır açtı
Dünyanın en dikkat çekici de-extinction (yok olmuş türlerin geri getirilmesi) projelerine imza atan Colossal Biosciences, 17 Eylül Çarşamba günü yaptığı açıklamada, soyu yüzyıllar önce tükenen dodo kuşunun geri dönüşü için önemli bir bilimsel eşik aştığını duyurdu.
Şirketin bilim ekibi, dodo kuşunun genetik akrabası olan güvercinlere ait primordial germ hücreleri (PGC) üretmeyi başardı. Bu üreme hücreleri, türlerin yeniden çoğaltılması için hayati öneme sahip. Daha önce yalnızca tavuklar ve kazlar üzerinde başarılan bu işlem, şimdi ilk kez güvercinlerde de gerçekleştirildi.
Colossal: “Bu, dodo’nun geleceği için dev bir sıçrama”
Colossal’ın CEO’su ve kurucu ortağı Ben Lamm, bu gelişmenin projede “teknolojik bir kilidi açtığını” söylüyor:
“PGC’ler olmadan dodo’nun ne zaman dönebileceğini söylememiz imkânsızdı. Şimdi elimizde bu teknoloji var ve 5 ila 7 yıl içinde dodo’yu yeniden görebileceğimize inanıyoruz.”
Şirketin Baş Bilim Sorumlusu Dr. Beth Shapiro ise bu adımın sadece dodo için değil, tüm kuş türlerinin korunması ve yeniden kazanılması adına kritik bir gelişme olduğunu vurguluyor.
500 milyon doları aştılar, hedef: Genetikle doğayı onarmak
Dodo kuşu projesindeki bu ilerleme, Colossal’ın büyümesiyle aynı zamana denk geldi. Şirket, son yatırım turunda 120 milyon dolar daha toplayarak toplam yatırımını 555 milyon dolara, değerlemesini ise 10 milyar doların üzerine çıkardı.
Yeni kaynaklarla birlikte şirket, Kuş Genetiği Grubu’nu genişletiyor, daha fazla genom dizileme projesine yatırım yapıyor ve yalnızca dodo değil, tüm kuş ekosistemlerine katkı sağlayacak koruma programlarını hayata geçiriyor.
Dodo’nun anavatanı olan Mauritius Adası’nda ise Colossal, yerel bilim insanları ve kültürel liderlerle birlikte “Mauritius Dodo Danışma Komitesi”ni kurdu. Komite, dodo’nun yeniden doğaya kazandırılması sürecini yönetecek.
Doğaya iade: Dire kurtlar doğal içgüdülerine döndü
Colossal’ın gündemindeki tek proje dodo değil. Şirketin dire kurt projesi de hızla ilerliyor. Romulus, Remus ve Khaleesi adlı üç kurt, şu anda 2.000 dönümlük koruma alanında yaşıyor. Hayvanlar artık elle beslenmek yerine kendi başlarına avlanıyor ve doğal sürü davranışları sergiliyor.
Ben Lamm, bu dönüşümün ne kadar etkileyici olduğunu şu sözlerle anlatıyor:
“İzlemek inanılmaz. Yüzlerce yıl önce kaybolmuş içgüdüler, genetikle geri dönüyor.”
Bilim mi, etik mi? Eleştiriler de var
Elbette herkes bu gelişmelere olumlu bakmıyor. Bazı uzmanlar, yok olmuş türlerin geri getirilmesinin hayvan refahı, ekolojik denge ve etik açısından riskler taşıdığını savunuyor.
Dr. Beth Shapiro ise tam da bu yüzden bu çalışmaların gerekli olduğunu düşünüyor:
“Biz sadece soyu tükenmiş türleri değil, tüm ekosistemleri koruyacak teknolojiler geliştiriyoruz. Yellowstone’da kurtlar geri getirildiğinde doğa nasıl değiştiyse, dodo da Mauritius’ta benzer bir etki yaratabilir.”
Bilim gençleri yeniden etkiliyor
Colossal ekibi, bu çalışmaların yalnızca ekolojik değil, kültürel ve eğitimsel etkileri olduğuna da inanıyor. Gençlerin ilgi alanlarının değiştiğini belirten Shapiro, “Artık influencer olmak isteyen öğrenciler, genetik mühendisi olmak istiyor. Bu, bizim için bir zafer.” diyor.
Colossal’ın projeleri arasında şu an dodo kuşu, dire kurt, mamut ve moa kuşu yer alıyor. Ancak şirketin asıl amacı, bilim ve kültürü birleştirerek doğayı restore edebilecek yeni koruma anlayışları geliştirmek.
Ben Lamm’ın sözleriyle:
“Bu daha başlangıç. Ama çok büyük bir başlangıç.”
people.com/

