Gazze’de ölü sayısı 75 bini aştı
Gazze’de ölü sayısı 75 bini aştı. Lancet’te yayımlanan bağımsız araştırmalar, resmi verilerin taban değeri temsil ettiğini ortaya koydu.

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarına ilişkin yayımlanan hakemli araştırmalar, 7 Ekim 2023 ile 5 Ocak 2025 arasındaki dönemde 75 bini aşkın “şiddet kaynaklı ölüm” yaşandığını ortaya koydu. Lancet Global Health’te yayımlanan Gazze Ölüm Oranları Araştırması’na (GMS) göre ölü sayısı 75.200 olarak tahmin edildi. Çalışma, resmi verilerin asgari bir taban değeri temsil ettiğini belirtti.
Gazze Sağlık Bakanlığı’nın aynı dönem için bildirdiği 49.090 şiddet kaynaklı ölüm rakamı ile karşılaştırıldığında, araştırma sonuçlarının yüzde 34,7 daha yüksek olduğu kaydedildi. Söz konusu sayı, çatışma öncesi yaklaşık 2,2 milyonluk nüfusun yüzde 3,4’üne karşılık geliyor.
Resmi veriler ve bağımsız doğrulama
Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre 16 Şubat 2026 itibarıyla toplam can kaybı 72.063’e ulaştı. Bunların 603’ünün, 10 Ekim 2025’te ilan edilen ateşkes sonrasında gerçekleştiği bildirildi. İsrail tarafı daha önce bakanlık verilerini sorgulamış, ancak Ocak ayında İsrailli bir askeri yetkili yaklaşık 70 bin kişinin hayatını kaybettiğini ifade etmişti.
GMS kapsamında 2.000 haneyle görüşülerek 9.729 kişiyi temsil eden örneklem üzerinden veri toplandı. Araştırma, önceki istatistiksel modellemelere ek olarak doğrudan hane halkı görüşmeleriyle ampirik doğrulama sağladı.
Şiddet dışı ölümler ve sağlık sistemi
Araştırmada 16.300 “şiddet dışı ölüm” tahmin edildi. Bunların 8.540’ının, sağlık altyapısının çökmesi ve yaşam koşullarındaki bozulma nedeniyle gerçekleşen “fazla ölüm” olduğu belirtildi. Hastanelerin ve idari kayıt sistemlerinin zarar görmesinin, toplam ölüm sayısının tespitini zorlaştırdığı vurgulandı.
eClinicalMedicine’de yayımlanan ayrı bir çalışmada ise 30 Nisan 2025 itibarıyla toplam 116.020 yaralanma kaydedildiği bildirildi. Bu yaralanmaların 29 bin ila 46 bininin karmaşık rekonstrüktif cerrahi gerektirdiği tahmin edildi. Gazze’de çatışma öncesinde 2,2 milyonu aşkın nüfusa karşılık yalnızca sekiz uzman plastik ve rekonstrüktif cerrah bulunduğu aktarıldı.
Yeniden yapılanma ve kapasite sorunu
Mayıs 2025 itibarıyla Gazze’deki 36 hastaneden 12’sinin temel acil bakım verebildiği, hastane yatağı sayısının ise savaş öncesi 3.000’in üzerindeyken yaklaşık 2.000’e gerilediği kaydedildi. Araştırmacılar, mevcut kapasiteyle biriken cerrahi vakaların karşılanmasının yaklaşık on yıl sürebileceğini bildirdi.
Bilimsel yayınlarda, doğrudan ve dolaylı ölümler arasındaki ayrımın giderek belirsizleştiği, uzun vadeli sağlık etkilerinin toplam insani maliyeti artırabileceği ifade edildi. Çalışmalarda, sivillerin ve sağlık altyapısının korunmasına yönelik uluslararası insani hukuk çerçevesine dikkat çekildi.
El Cezire


