İstifa eden diplomat: Gazze’deki savaş suçları meşrulaştırılıyor
İngiltere’nin İsrail’e silah satışını protesto ederek istifa eden diplomat Mark Smith, Gazze saldırılarını eleştiren kamu görevlilerinin susturulduğunu ve baskıya uğradığını açıkladı.

İngiliz diplomat Gazze nedeniyle istifa etti, kamu görevlilerinin susturulduğunu açıkladı
Gazze’deki saldırılarda İngiltere’nin İsrail’e silah satışını sürdürmesini protesto eden İngiliz diplomat Mark Smith, devlet kurumlarında bu politikaları eleştiren kamu görevlilerinin sistematik biçimde susturulduğunu ve baskıya maruz kaldığını açıkladı.
Smith, Ağustos 2024’te görevinden istifa ettiğini ve o dönemde İngiltere’nin İsrail’e silah ihraç etmeye devam etmesinin “hiçbir gerekçesinin olmadığını” söyledi. Konuyu defalarca kurum içinde gündeme getirdiğini ancak yetkililerin yalnızca “endişelerinizi not ettik” demekle yetindiğini belirtti.
"Sivil kayıpları küçük gösterin" baskısı
Cuma günü Londra’da, bağımsız milletvekili Jeremy Corbyn’in başkanlık ettiği ve İngiltere’nin İsrail’in savaş suçlarına ortak olup olmadığını araştıran resmi olmayan “Gazze Mahkemesi”nde konuşan Smith, bakanlıkta çalışan memurların eleştirilerinin yazılı olarak belgelenmesinin engellendiğini ifade etti.
Smith, “Sürekli olarak üst düzey yöneticilerin ofislerine çağrıldım. Özellikle sivil kayıplardan söz ettiğim raporlarda, bu bölümleri daha az vurgulamam istendi” dedi. Ayrıca, silah satış politikalarına yönelik binlerce iç görüşmenin “asla kamuya açıklanmayacağını ve mahkemelere sunulmayacağını” söyledi.
"Çok garip bir kültürle karşılaştım"
Dışişleri, Milletler Topluluğu ve Kalkınma Bakanlığı’nda diplomat ve politika danışmanı olarak görev yapan Smith, kurum içindeki baskı ortamını “kamu hizmetinde daha önce deneyimlediğim hiçbir şeye benzemiyor” diyerek değerlendirdi. “Herkes kanunun doğru tarafındaymış gibi görünmek istiyordu ve aksi yöndeki her yorum büyük bir panikle karşılanıyordu,” ifadelerini kullandı.
Bakanlık ise, İsrail ile ilişkiler hakkındaki görüşmelerin “yazılı değil, yüz yüze yapılması gerektiğinin tamamen anlaşıldığını” savundu. Smith, bunun temel sebebinin “bu belgelerin mahkeme tarafından talep edilmesinden kaçınmak” olduğunu ileri sürdü.
İsrail’in saldırıları ciddi endişe yarattı
Smith, yaptığı açıklamada “İsrail’in Gazze’de hava saldırıları düzenlemesi beni ciddi endişelere sürükledi. Kurum içindeki birçok kişi, bunu nasıl meşrulaştırdığını açıklayamıyordu,” dedi. İsrail’in savaş suçu işlediğinin dışarıdan bakan biri için bile açık olduğunu savundu.
Smith, konuşmasını kamerası kapalı şekilde, görüntülü bağlantı yoluyla yaptı. Etkinlikte İngiltere'nin Gazze politikasını eleştiren başka eski kamu görevlileri de yer aldı.
Sendikadan tepki: Hükümet yasaları ihlal ediyor
Kamu ve Ticari Hizmetler Sendikası (PCS) Başkanı Fran Heathcote da, İngiliz kamu görevlilerinin “soykırım uygulayan bir hükümetle” işbirliği yapmaya zorlandığını belirtti. Hükümetin, ulusal ve uluslararası hukuk yükümlülüklerini göz ardı ettiğini ifade etti.
Heathcote, çok sayıda memurun sendikayla gayri resmi olarak iletişime geçtiğini ve İngiltere’nin Gazze politikasından rahatsızlık duyduklarını söyledi.
Dışişleri Bakanı lisansları iptal etti ama tepkiler sürüyor
Smith’in istifasının ardından, Eylül 2024’te göreve gelen Dışişleri Bakanı David Lammy, bazı silah ihracat lisanslarının iptal edileceğini duyurmuştu. Ancak insan hakları örgütleri ve aktivistler, bu adımı yetersiz buluyor.
Özellikle F-35 savaş uçaklarında kullanılan İngiliz yapımı parçaların ihracatının durdurulması çağrısı sürüyor. Filistin Gençlik Hareketi’nden Rami Hayal, “Bu parçalar eninde sonunda İsrail’in F-35’lerine entegre ediliyor” diyerek hükümete daha net adımlar atma çağrısında bulundu.


